GASTROİNTESTİNAL SİSTEM ALERJİLERİ

Günlük tükettiğimiz besinlere bağlı olarak sindirim sistemimize özgü alerjik hastalıklar giderek artmaktadır. Diğer besin alerjilerinden farklı mekanizmalar (IgE dışı) ile gelişmektedir. Bu nedenle hem semptomlarını tanımak ve hem de tanısal testleri uygulamak konusunda deneyim gerektirir. Klinik bulgular sindirim sisteminin etkilendiği bölgeye göre farklılıklar gösterir.

  • Besin protein ilişkili enterokolit sendromu (BPİES)
  • Besin proteini ilişkili proktokolit (BPİAP),
  • Besin proteini ilişkili enteropati (BPE)

 

Bu sendromlar genel olarak sıklıkla ek gıdaya geçilen aylarda görülmeye başlar. Besin proteinlerine bağlı geç tip bir alerjik reaksiyonlar hastalığın gelişiminde rol oynamaktadır. Hastalarda kusma, ishal, kanlı ve mukuslu dışkı gibi bulgular ortaya çıkabilir. Bazı hastalarda ciddi su kaybı, kan dolaşımında bozulma ve şok tablosu gelişebilir. Genellikle çocuklarda görülmesine rağmen erişkin hastalarda da az da olsa ortaya çıkabilir.

Diğer besin alerjileri gibi bazı besinler özellikle inek sütü, soya, yumurta ve tahıllı gıdalar bu hastalığın gelişiminden sorumludur. Çoklu yani iki ve daha fazla sayıda besinlere karşı alerji de bu hastalarda görülebilir.

Diğer IgE aracılı besin alerjilerine göre bu hastalarda bulguların besinlerin tüketilmesinden sonra daha geç olarak (saatler sonra) ortaya çıktığı unutulmamalıdır.

Tanı nasıl konulur?

Bu hastalıkta tanı tamamen öykü ve hastanın klinik bulgularına göre konulur. Besinlerin tüketimi ile semptomların çıkış zamanı, semptomların özellikleri tanı için önemlidir. Diğer testler (deri prik testleri, serumda besine özgü IgE, yama testleri vb) tanı konusunda çok az yardımcıdır. Az oranda besine özgü spesifik IgE serumda ve deri testi ile saptanabilir.

Tedavi nasıl yapılır?

En iyi ve doğru tedavi sorumlu besinin diyetten çıkarılmasıdır. Bunu yaparken çok dikkatli olunmalı çocuğun beslenme gereksinimleri farklı yöntemler ile sağlanmalıdır. Sorumlu besinler çocuğun diyetinden çıkarıldığında klinik düzelme sağlanır. Ancak ağır reaksiyonların geliştiği durumlarda çok hızlı hareket edilmeli. Damar yoluyla sıvı-elektrolit verilerek su kaybı giderilmelidir. Bazı hastalarda kortikosteroidler ani alevlenmelerde faydalı olabilir. Sevindirici olan yanı ise bu hastalıklar 1-2 yıl içinde düzelmektedir.

Unutmayın!

Kanlı ve mukuslu dışkı bir çok nedenle ortaya çıkabilir. Eğer besinlere bağlı olduğundan şüpheleniyorsanız mutlaka alerji ve immünoloji uzmanı tarafından değerlendirilmenizi öneririz. Gereksiz ve tanısal değeri olmayan tetkikler konusunda duyarlı olmanız çocuğunuzun sağlığı açısından önemlidir.